Ecrimisil Nedir ve Talep Edilme Şartları Nelerdir?

Ecrimisil Nedir?

Ecrimisil, taşınmazın maliki veya hak sahibi tarafından izin verilmeden veya hukuka uygun bir sebep olmaksızın bir üçüncü kişi tarafından taşınmazın kullanılması nedeniyle talep edilen haksız işgal tazminatıdır.

Türk özel hukuk mevzuatında ecrimisil ile ilgili açık bir düzenleme bulunmamakla birlikte, bu kavram Yargıtay içtihatları çerçevesinde şekillenmiştir. Yargıtay kararlarında ecrimisil, haksız fiilden kaynaklanan bir zarar giderim biçimi olarak kabul edilir ve kötü niyetli zilyedin iade yükümlülüğüne dayanır.

Ecrimisil Talep Edilme Şartları

Yargıtay’a göre ecrimisil talep edebilmek için iki temel şart gereklidir:

1. Kötü Niyetli İşgal: Haksız işgali gerçekleştiren kişi, zilyetliğin kendisinde bulunmasının haksız olduğunu bilmelidir veya bilebilecek durumda olmalıdır.
2. Zarar: Haksız işgal sonucu taşınmazın maliki veya hak sahibi bir zarara uğramış olmalıdır.

Haksız işgal, taşınmazın hak sahibinin rızası dışında veya herhangi bir hukuka uygunluk sebebi olmadan kullanılmasıyla meydana gelir. Hak sahibinin başlangıçta rızası bulunabilir ancak bu rıza sonradan geri alınabilir veya rızanın sınırları aşılmış olabilir.

Ecrimisil Davasında Zamanaşımı Süresi

Ecrimisilin hukuki niteliği haksız fiilden kaynaklı tazminat olarak belirlenmiştir. Yargıtay’ın 1938 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararı’na göre ecrimisil talepleri için 5 yıllık zamanaşımı süresi uygulanır.

Yargıtay kararlarında, zamanaşımı süresinin dava tarihinden geriye doğru hesaplanarak uygulanması gerektiği belirtilmiştir. Bu nedenle:

• Ecrimisil davaları, sadece dava açıldığı tarihten geriye dönük 5 yıl içinde gerçekleşen haksız işgal için talep edilebilir.
• Haksız işgalin ve kötü niyetli zilyedin öğrenildiği tarihler dikkate alınmaz.

Ecrimisil Davası Açılmadan Önce İhtarname Zorunlu mu?

Ecrimisil talepleriyle ilgili olarak:

• Üçüncü kişilere karşı ileri sürülen taleplerde ihtarname zorunlu değildir.
• Ancak taşınmazın birlikte mülkiyete konu olması halinde, paydaşlar arasında ileri sürülen ecrimisil taleplerinde intifadan men şartı aranır.

İntifadan Men Nedir? Paydaşın taşınmazdan yararlanma isteğini, haksız işgali gerçekleştiren diğer paydaşa bildirmesi anlamına gelir. İntifadan men:

• Yazılı olmak zorunda değildir.
• Dava aşamasında her türlü delille ispatlanabilir.
• İşlem güvenliği açısından noter aracılığıyla bildirimde bulunulması faydalıdır.

Ecrimisil Talebinde İntifadan Men Koşulunun İstisnaları

Aşağıdaki durumlarda intifadan men koşulu aranmaz:

• Ecrimisil talep edilen malın doğal ürün veren bir yer olması (örneğin bağ, bahçe) veya hukuksal semere elde edilen bir taşınmaz olması (örneğin işyeri, konut).
• Taşınmazın kamu malı olması.
• Paydaşlar arasında taşınmaz kullanımına dair bir anlaşma bulunması.
• Daha önce taşınmaz için açılmış benzer davaların veya icra takiplerinin bulunması.

Ecrimisil Bedeli Nasıl Tespit Edilir?

Yargıtay içtihatlarına göre ecrimisil bedelinin tespiti şu kriterlere dayanır:

1. Taşınmazın büyüklüğü, niteliği ve çevre özellikleri.
2. Emsal kira ücretleri.
3. Haksız işgal sonucu meydana gelen zararlar:
   • Taşınmazın eskimeye uğraması,
   • Hor kullanma nedeniyle oluşan zarar,
   • Hak sahibinin mahrum kaldığı gelirler.

Ecrimisil bedeli kira geliri üzerinden hesaplanır. Haksız işgal birden fazla yıl içinde gerçekleşmişse, kira bedeli dönemsel olarak hesaplanmalı ve TÜFE artış oranı yansıtılmalıdır.

Ecrimisil Davasında Görevli Mahkeme

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 2. maddesi uyarınca, malvarlığı haklarına ilişkin ecrimisil davalarında görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir. Ancak özel kanunlarda ecrimisil taleplerine ilişkin istisnai düzenlemeler saklıdır.