2026 Yeni boşanma yasası; Fiili ayrılık süresi 1 yıla mı düştü?

Av.Mustafa Yusuf Alp AKGÜN

GİRİŞ

Boşanma davası reddedilen çiftlerin yeniden dava açmak için 3 yıllık uzun bekleme süresi Anayasa Mahkemesinin iptal kararı sonrası yeni yasal düzenleme ile değiştirildi. Peki yeni yasa ile bekleme süresi hangi tarihten itibaren başlar ve ne kadar sürer? Denizlide boşanma süreçleri nasıl işliyor?

1) Fiili ayrılık nedeniyle boşanma (Yeni düzenleme)

Daha önce açtığınız bir dava reddedilmiş ve kesinleşmiş ise yeniden dava açabilmek için 3 yıl beklemeniz gerekmekte ve bu süreç taraflar için çekilmez bir hal almaktaydı. Aynı zamanda evlilik ve sadakat yükümlülüğü devam ederken taraflar kendilerine yeni bir hayat inşa edememekteydi. İşte bu süre yeni düzenleme ile 1 yıla düşürülmüştür. Artık boşanma davası reddedilmiş ve fiili ayrılık sebebiyle boşanma davası açmaya hazırlanan taraflar 1 yılın dolması ile dava açabileceklerdir.

Şartlar : Kararın kesinleşmesinin üzerinden 1 yıl geçmesi ve ortak hayatın yeniden kurulamamış olması yeterlidir.

Avantajı : Çekişmeli boşanma davası reddedilen tarafların kağıt üzerinde evli kalma zorunlulukları sona ermiş ve mağduriyetlerin giderilmesi yolu açılmıştır. İspat açısından da

2) Anlaşmalı boşanma mı? Çekişmeli boşanma mı?

Anlaşmalı Boşanma : En az bir yıllık evlilik süresi dolan tarafların açabileceği genelde tek celsede sona eren ve karara karşı istinaf yoluna başvurulmadığı takdirde çok kısa sürede kesinleşen boşanma türüdür.

Avantajı : Taraflar daha uzun ve yıpratıcı olan çekişmeli boşanma süreciyle tanık dinletme, velayet  ve mal paylaşımı tartışmalarına girmeden medeni şekilde ve hızlıca sonuçlanır.

Şartlar : Her iki tarafın da imzaladığı ve kabul ettiği anlaşmalı boşanma protokolünün hakimin huzurunda tekrar kabul edilmesi ile tamamlanmış olur.

Çekişmeli Boşanma : Tarafların ortak bi noktada buluşamadıkları veya taraflardan birisinin boşanmayı istemediği hallerde açılabilen dava türüdür. Çekişmeli boşanma davasına sebep olarak  sunulabilecek bir çok başlık vardır. Bunlardan en çok dava konusu edilen husus ise şiddetli geçimsizlik (evlilik birliğinin temelden sarsılması) sebebiyle evlilik birliğinin çekilmez hale gelmesidir. Bu davayı kusursuz veya daha az kusurlu eşin açması gerekir aksi takdirde karşı tarafın boşanmak istemediğini beyan etmesi halinde hakim boşanma davasını reddeder ve fiili ayrılık sebebiyle yeniden dava açabilmek için 1 yıllık bekleme süresinin sona ermesi gerekir.

Avantajı : Tarafların anlaşmalı boşanma yoluyla elde edemeyecekleri bazı tazminat ve hakların hakim önünde ispatı ile elde edilebilmesine imkan sağlar.

Şartlar : Kusursuz veya az kusurlu eş tarafından açılmalıdır. Mahkeme şiddetli geçimsizliğin varlığına kanaat getirmelidir.

Diğer çekişmeli boşanma davası sebepleri:

1- Zina (aldatma) sebebiyle boşanma davası: Zina sebebiyle boşanma davasında aldatan tarafın maddi ve manevi tazminat hakkı bulunmadığı gibi davacıya maddi ve manevi tazminat ödemesine karar verilebilir. Bu dava türünde ispat şartları Yargıtay içtihatları ile oldukça sıkı kurallara bağlanmış olup mevcut delillerin bir profesyonel ile değerlendirilmesi çok büyük önem arz eder.

2- Hayata kast, Pek kötü muamele ve onur kırıcı davranış sebebiyle boşanma davası: Uygulamada sık karşılaşılmayan bu dava türünde de hayata kast haricindeki sebepler genelde evlilik birliğinin temelden sarsılması sebebiyle boşanma talepleri altında mahkemeye sunulmaktadır.

3- Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme sebebiyle boşanma davası: Bu dava türünde taraflardan birisinin küçük düşürücü bir suç işlemesi, haysiyetsiz bir hayat sürmesi ve bu sebeplerle diğer eşin evli kalmasının kendisinden beklenememesi gerekmektedir. Bu sebepler mutlak boşanma sebepleri olmayıp diğer eş için müşterek yaşamın devamının çekilemez olması şartı da aranmaktadır.

4- Terk sebebiyle boşanma davası: Terk sebebiyle boşanma davasında evi terk eden eşin haklı bir sebebi olmaksızın evi terk etmesi ve kanunda belirlenen süreler içerisinde eve dönmemiş olması aranır. Terk eden eşin en az 6 ay eve dönmemiş olması ve terk sonrası 4. Ay dolduktan sonra kendisine eve dönmesi için 2 ay süre verilerek ihtar yapılması, bu ihtarın eve dönmemesi halinde karşılaşacağı sonuçları da içermesi gerekir. Bunun dışında haklı bir sebebi olmaksızın diğer eşi eve almayan eş de terk etmiş sayılır ve kendisine aynı prosedür izlenerek bu dava açılabilir.

5- Akıl hastalığı sebebiyle boşanma davası: Bu dava da teknik bir dava olup Yargıtay tarafından her nörolojik hastalık akıl hastalığı sayılmadığı gibi akıl hastalığının boyutu da önem taşımaktadır. Evlilik öncesi var olan ve diğer eşten gizlenmeyen yani evlilik esnasında kabul edilmiş sayılan akıl hastalıkları da boşanma sebebi sayılmamaktadır.

3) Velayet :

Türk hukukunda Müşterek çocukların velayetinin taraflardan birisine verilmesi veya her iki eş de kabul ederse ortak velayet kurulması mümkündür. Velayet hususunda hakim tarafından çocuğun üstün yararı gözetilerek karar verilir. Bu sebeple her velayet dosyası kendine özgü şartlar taşır. Hakim gerektiğinde 8 yaşından büyük çocukların dinlenilmesine de karar verebilir. Velayet kararı velayet kendisine verilmeyen taraf ile çocuk arasında kişisel ilişki kurulmasına ilişkin hükümler de içerir.

4) Nafaka :

Bir eşin diğer eşten nafaka talep edilebilmesi boşanma davası devam ederken (tedbir nafakası) ve sona erdikten sonra (yoksulluk nafakası) farklı şartlara tabidir. Dava devam ederken hükmedilen tedbir nafakası görünüşte haklılık ve gelir farkına göre hükmedilirken dava sonuçlanınca hükmedilen yoksulluk nafakası kusur durumuna ve bir tarafın diğer tarafın desteği olmaksızın yoksulluğa düşecek olması şartlarına bağlıdır.

Müşterek çocuk adına talep edilebilecek iştirak nafakası da yine velayetin durumuna, tarafların gelir düzeylerine, çocuğun yaşına göre özellik arz eder.

4) Mal paylaşımı (Mal rejiminin tasviyesi)

Boşanma davalarında mal paylaşımı hukukumuzda en girift ve en çok karıştırılan konulardan birisidir. Son dönemde davaların çok uzun sürmesi ile birlikte boşanma ve mal paylaşımına ilişkin davaların ayrı ayrı açıldığını görmekteyiz. Bu yol ile boşanma davası daha hızlı bir şekilde kesinleşmekte ve mal paylaşımı davası devam etmektedir ve taraflar yeni bir hayat kurmaya görece daha çabuk başlayabilmektedir.

2002 yılında Türk Medeni Kanunu’nun yürürlüğe girmesi sonrası gerçekleşen evliliklerde “edinilmiş mallara katılma rejimi” geçerlidir. Bu rejime göre taraflar evlilik birliği sonrası birlikte edindikleri mallarda eşit hak sahibidir. Ancak bu noktada da tarafların birisine miras kalması veya evlilikten önce edindiği ancak evlilik birliğinde başka bir malın alınmasında kullanılan mallar tarafların ailelerinin bağışları gibi pek çok unsur bu davalarda özellik arz etmektedir. Mal paylaşımına ilişkin dava boşanma kararı sonrası da açılabileceği gibi hak kaybına veya halk arasında mal kaçırma olarak tabir edilen durumlara mahal vermemek adına her iki dava eş zamanlı olarak da açılabilmektedir.

Sonuç olarak boşanma davası her ne kadar hayatın tam ortasında ve çok sık karşılaşılan davalardan olsa da her evliliğin kendi dinamikleri ve yaşam tarzına göre ayrı sonuçlar doğuran çok teknik ve ayrıntı içeren dava türlerindendir. Bu davalar yöresel adetlere göre de her yörede farklı sonuçlar doğurabilecektir. Bu sebeple örnek olarak Denizlide yaşayan çiftlerin boşanma aşamasında Denizlide bulunan bir avukat ile çalışması en doğru seçim olacaktır.

Sık sorulan sorular

Soru: Boşanma davası ne kadar sürer?

• Cevap: Anlaşmalı boşanma davaları Denizli’de genellikle 2 ila 4 hafta içinde sonuçlanır. Çekişmeli davalar ise delillerin toplanması, tanıkların dinlenmesi ve dosyanın bilirkişiye gitmesi durumunda 1,5 – 2 yılı bulabilir. Profesyonel bir dilekçe süreci kısaltan en önemli faktördür.

Soru: 2026 boşanma davası masrafları ne kadar?

• Cevap: Mahkeme harçları ve gider avansı her yıl Adalet Bakanlığı tarafından güncellenir. Davanın niteliğine (anlaşmalı/çekişmeli) ve tanık/bilirkişi sayısına göre bu maliyetler değişmektedir. Güncel harç miktarları için ön görüşme yapmanız faydalı olacaktır.

Soru: Boşanma davası devam ederken eşimden ayrı yaşayabilir miyim?

• Cevap: Evet, boşanma davası açıldığı andan itibaren hakim, eşlerin barınmasına ve geçimine ilişkin önlemleri alır. Ayrı yaşamak, davanın açılmasıyla birlikte yasal bir hak haline gelir ve bu durum “terk” olarak nitelendirilmez.

Soru: Ev hanımıyım, gelirim yok. Boşanırken nafaka alabilir miyim?

• Cevap: Evet. Boşanma davası sürerken “Tedbir Nafakası”, davanın kesinleşmesinden sonra ise kusuru daha ağır olmamak kaydıyla yoksulluğa düşecek eş lehine “Yoksulluk Nafakası” talep edilebilir. 2026 yargı pratiklerinde nafaka miktarları enflasyon ve sosyal ekonomik durum verilerine göre belirlenir.

Soru: Aldatma (Zina) nedeniyle boşanmada whatsapp kayıtları delil olur mu?

• Cevap: Hukuka uygun yollarla elde edilmiş mesajlaşmalar, fotoğraflar ve sosyal medya içerikleri mahkemede delil olarak sunulabilir. Ancak “gizli kamera” veya “hukuka aykırı ses kaydı” gibi yöntemlerin delil niteliği ve cezai sorumluluğu hakkında mutlaka bir avukata danışılmalıdır.

Soru: Boşanma davası açmak için eşimin rızası şart mı?

• Cevap: Hayır. Kanunda sayılan boşanma sebeplerinden (şiddetli geçimsizlik, zina, terk vb.) birinin varlığı halinde, diğer taraf boşanmak istemese bile çekişmeli dava açılarak boşanma gerçekleştirilebilir.

Soru: Çocuğun velayeti hangi yaşta anneye verilir?

• Cevap: Genellikle 0-7 yaş arası çocukların anne bakım ve şefkatine muhtaç olduğu kabul edilir. Ancak 8 yaşından itibaren mahkeme, çocuğun uzman eşliğinde görüşünü alır. 2026 yılındaki güncel uygulamalarda “Ortak Velayet” seçeneği de tarafların anlaşması halinde sıkça tercih edilmektedir.

Soru: Denizli’de boşanma davası hangi adliyede açılır?

• Cevap: Denizli merkezindeki davalar Denizli Adliyesi’ndeki Aile Mahkemelerinde görülür. İlçelerde ise Asliye Hukuk Mahkemeleri (Aile Mahkemesi sıfatıyla) yetkilidir.

Soru: Denizli’de boşanma davası avukat ücreti kaç para?

• Cevap: Boşanma davası ücreti anlaşmalı boşanma veya çekişmeli boşanma olmasına, talep edilen tazminat miktarlarına, olaylara ve durumlara göre değişmekle beraber 2026 yılında 45.000 TL ile 200.000 TL arasında değişen rakamlarla bir avukat tutabilirsiniz.