İcra Hukuku

icon-law

İcra hukuku, alacaklının mahkeme kararı olsun ya da olmasın, alacağını devlet gücü aracılığıyla borçludan tahsil etmesini sağlayan icra ve iflas mevzuatını konu alır. İlamsız/ilamlı icra takibi başlatılması, ödeme emrine itiraz, itirazın iptali/kaldırılması davaları, haciz işlemleri, menkul-gayrimenkul satışı, kambiyo senetlerine (çek, bono, poliçe) özgü takip yolları ve iflas süreçleri bu alanın başlıca konularındandır.

Atıf Hukuk Bürosu, alacaklı ve borçlu taraf vekilliği kapsamında icra takibi başlatma, itiraz süreçleri, haciz ve satış işlemlerinin takibi ile menfi tespit/istirdat davalarında hukuki destek sunmaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular

1. İlamlı icra ile ilamsız icra arasındaki fark nedir?
İlamlı icra, mahkeme kararına (ilama) dayanılarak başlatılan takip türüyken; ilamsız icra, herhangi bir mahkeme kararı olmadan doğrudan alacaklının talebiyle başlatılabilen takip türüdür. İlamsız icrada borçlunun itiraz imkânı daha geniştir ve itiraz takibi kendiliğinden durdurur.

2. Ödeme emrine itiraz süresi ne kadardır ve nasıl yapılır?
Borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra dairesine yazılı veya sözlü olarak itirazını bildirebilir. Süresinde yapılan itiraz takibi kendiliğinden durdurur ve alacaklının itirazın iptali veya kaldırılması yoluna başvurması gerekir.

3. İtirazın iptali davası ile itirazın kaldırılması arasındaki fark nedir?
İtirazın iptali davası genel mahkemede açılan ve tam yargılama gerektiren bir dava iken; itirazın kaldırılması, belirli belgelere (senet, kira sözleşmesi gibi) dayalı alacaklarda icra mahkemesinde daha hızlı işleyen bir prosedürdür. Her iki yolun seçimi alacağın dayanağına ve elde bulunan belgelere göre değişir.

4. Maaşa veya banka hesabına haciz nasıl konulur, sınırları nedir?
Kesinleşen bir icra takibi üzerine icra dairesi, borçlunun maaşına (kural olarak 1/4’ünü aşmamak üzere) veya banka hesabındaki paraya haciz koyabilir. Asgari ücretin haczi konusunda kanunda özel sınırlamalar bulunmaktadır.

5. Çek veya senede dayalı icra takibi nasıl başlatılır?
Kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip, çek, bono veya poliçeye dayanılarak başlatılan ve borçluya 5 gün gibi kısa sürede itiraz/şikâyet imkânı tanıyan özel bir takip türüdür. Bu takip yolunda süreler oldukça kısa olduğundan hızlı hareket edilmesi gerekir.

6. Borçlunun mal kaçırması durumunda ne yapılabilir?
Borçlunun alacaklıdan mal kaçırmak amacıyla yaptığı devirler için tasarrufun iptali davası açılarak, devredilen malın haczedilebilmesi sağlanabilir. Bu davalarda devrin gerçek amacının ve tarafların kötü niyetinin ispatı büyük önem taşır.

7. Haciz edilen malın satışı nasıl gerçekleşir?
Haczedilen menkul veya gayrimenkul mallar, kıymet takdiri yapıldıktan sonra icra dairesi aracılığıyla açık artırma yoluyla satışa çıkarılır. Satıştan elde edilen bedel, sıraya göre alacaklılara paylaştırılır.

8. Borçlu, borcu olmadığını düşünüyorsa hangi davayı açabilir?
Borçlu, ödemeye zorlanmadan önce borcun bulunmadığının tespiti için menfi tespit davası; ödeme yaptıktan sonra ise ödediği tutarın iadesi için istirdat davası açabilir. Bu davalar, haksız icra takiplerine karşı borçluyu koruyan temel hukuki araçlardandır.

9. İflas ve konkordato arasındaki fark nedir?
İflas, borçlunun tüm mal varlığının tasfiye edilerek alacaklılara paylaştırılması sonucunu doğururken; konkordato, borçluya belirli bir vade ve/veya indirimle borçlarını ödeme imkânı tanıyan, işletmenin faaliyetine devam etmesini amaçlayan bir yeniden yapılandırma sürecidir. Konkordato talebi mahkemece uygun bulunursa borçluya geçici veya kesin mühlet verilir.

10. İcra takibinde zamanaşımı ve düşme süreleri nelerdir?
İcra takibi, kesinleşmesinden itibaren belirli bir süre (genellikle 10 yıl) içinde yenilenmezse zamanaşımına uğrayabilir; ayrıca takibe 1 yıl içinde devam işlemi yapılmazsa dosya işlemden kaldırılabilir. Alacaklının haklarını kaybetmemesi için takibin düzenli olarak takip edilmesi gerekmektedir.