Av. M. Said TÜRKKOL, Denizli Barosu
Son güncelleme: 18 Temmuz 2026
Özet Cevap: Veraset ve intikal vergisi, miras veya bağış gibi karşılıksız servet transferlerinde ödenir. 2026 yılında mirasçılar için istisna alt sınırı eş ve çocuklarda 2.316.628 TL’ye, altsoyu bulunmayan eşe kalan mirasta ise 4.636.103 TL’ye yükselmiştir. Beyanname, mirasçının bulunduğu yere göre 4 ila 8 ay içinde verilmek zorundadır; tahakkuk eden vergi ise üç yıla yayılan altı eşit taksitte, faizsiz olarak ödenebilir.
Veraset ve intikal vergisini doğuran olaylar nelerdir?
Veraset ve İntikal Vergisini doğuran üç temel hukuki durum vardır: ölüme bağlı miras intikali, gaiplik kararına dayalı miras intikali ve sağlar arası karşılıksız kazandırmalardır (bağış, hibe, çekiliş ikramiyesi, yarışma ödülü gibi). Dolayısıyla bu vergi yalnızca mirasçıları değil, banka çekilişinden otomobil kazanan kişiyi de ilgilendirir.
Miras, murisin ölümü anında açılır ve tüm malvarlığı değerleri kanuni ya da atanmış mirasçılara intikal eder. Türk Medeni Kanunu uyarınca mirasın açıldığı tarih itibarıyla vergiyi doğuran olay gerçekleşmiş sayılır. Gaiplik kararlarında ise mahkeme kararının ölüm siciline işlendiği an esas alınır. Bağış, hibe, çekiliş ikramiyesi, yarışma ödülü gibi ivazsız (karşılıksız) tüm intikaller de 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu kapsamında vergilendirilir; örneğin bir bankanın düzenlediği çekilişte kazanılan otomobil için de beyanname verilmesi zorunludur.
2026 yılı için veraset ve intikal vergisi istisna tutarları ne kadardır?
Aralık 2025’te yayımlanan 56 Seri No.lu Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Genel Tebliği ile 2026 yılı istisna hadleri yeniden değerleme oranı (%43,93) ölçüsünde artırılmıştır.
- Evlatlıklar dâhil altsoy ve eşten her birine isabet eden miras hissesi için: 2.316.628 TL
- Altsoyu bulunmayan eşe kalan miras hissesinin tamamı için: 4.636.103 TL
- Sağlar arası bağış ve hibelerde kişi başına: 53.339 TL
- Yarışma, çekiliş ve şans oyunlarında kazanılan ikramiyeler için: 53.339 TL
Miras istisnaları her mirasçı için ayrı ayrı hesaplanır. Üç çocuklu bir ailede eş ve her çocuk kendi payına düşen tutar üzerinden ayrı istisnadan yararlanır. İstisna sınırının altında kalınsa dahi miras yoluyla intikallerde beyanname verme zorunluluğu devam eder; bağış ve hibede ise istisna tutarının altında kalan işlemler için beyanname verilmesi gerekmez. Kamu idareleri, sosyal sigorta kurumları, kamuya yararlı dernekler, karşılıklılık şartıyla yabancı diplomatik temsilciler ve veraset yoluyla intikal eden ev eşyası ile aile hatırası niteliğindeki şahsi eşyalar herhangi bir tutar sınırı olmaksızın vergiden müstesnadır.
Veraset ve intikal vergisi matrahı nasıl hesaplanır?
Matrah, intikal eden malların Vergi Usul Kanunu’na göre belirlenmiş değerlerinden, ispatlanabilen borç ve masrafların indirilmesiyle bulunur. Gayrimenkullerde ölüm veya intikal tarihindeki emlak vergisi değeri esas alınır; taşınır mallar, menkul kıymetler ve banka hesaplarında ise ölüm tarihindeki rayiç değer dikkate alınır.
Uygulamada en sık yapılan hatalardan biri, taşınmazların piyasa değeriyle beyan edilmesidir. Oysa Danıştay’ın yerleşik içtihatları, değerlemede belediyeden alınacak emlak vergisi beyannamesinde yazan değerin esas alınması gerektiğini net biçimde ortaya koymaktadır. Hisseli tapuda ise murisin taşınmazdaki hissesinin emlak vergisi değeri belirlenir; bu değer mirasçının payı oranında dikkate alınır ve her mirasçı kendi payı üzerinden istisnadan yararlanıp kalan kısım tarifeye göre vergilendirilir.
2026 yılı veraset ve intikal vergisi tarifesi ve oranları nelerdir?
| Matrah Dilimi (TL) | Mirasta Vergi Oranı | Bağışta Vergi Oranı |
|---|---|---|
| İlk 2.400.000 | %1 | %10 |
| Sonraki 5.700.000 | %3 | %15 |
| Sonraki 12.000.000 | %5 | %20 |
| Sonraki 24.000.000 | %7 | %25 |
| 44.100.000 üzeri | %10 | %30 |
Tarife artan oranlıdır; matrahın tamamına son dilimin oranı uygulanmaz, her dilim kendi içinde vergilendirilir. Anne, baba, eş ve çocuklardan yapılan ivazsız intikallerde (bağışta) ise tarifedeki oranların yarısı uygulanır; 2026 yılı için ilk dilimde normalde %10 olan oran, bu kişiler arasında %5 olarak hesaplanır ve 53.339 TL’lik istisna düşüldükten sonra kalan tutar üzerinden vergilendirme yapılır. Şans oyunları ve yarışma ikramiyelerinde ise 5602 sayılı Kanun kapsamında sabit %20 oranı uygulanır ve bu vergi taksitlendirilemez.
Veraset ve intikal vergisi beyannamesi ne zaman ve nereye verilir?
Beyanname süresi, mirasçının ve murisin bulunduğu yere göre değişmekle birlikte genel olarak 4 ila 8 ay arasındadır; bağış işlemlerinde bu süre 1 aydır.
| Durum / İşlem | Beyanname Süresi |
|---|---|
| Türkiye’de gerçekleşen ölümler (Türkiye’deki mirasçılar için) | 4 Ay |
| Türkiye’de gerçekleşen ölümler (Yurt dışındaki mirasçılar için) | 6 Ay |
| Yurt dışında gerçekleşen ölümler (Mirasçı aynı ülkede) | 4 Ay |
| Yurt dışında gerçekleşen ölümler (Mirasçı farklı ülkede) | 8 Ay |
| Gaiplik Kararları | Kararın ölüm siciline işlenmesinden itibaren 1 Ay |
| Bağış ve Hibeler | Malın iktisap edildiği tarihten itibaren 1 Ay |
| Yarışma ve Çekiliş İkramiyeleri | Takip eden ayın 20’nci günü akşamına kadar |
Beyanname, murisin son ikametgâhının bulunduğu yer vergi dairesine verilir. Murisin Türkiye’de hiç ikameti olmamışsa, mirasçının ikametgâhındaki vergi dairesi yetkilidir. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın İnteraktif Vergi Dairesi sistemi üzerinden e-Devlet şifresiyle online beyanname verilebilir; ancak tüm mirasçıların kendi şifreleriyle onay vermesi gerekir. Beyanname için gerekli belgeler arasında veraset ilamı, ölüm belgesi, tapu ve emlak vergi değer belgesi, banka hesap dökümleri, araç ruhsat fotokopileri ile murisin borçlarına ve cenaze masraflarına ilişkin belgeler yer alır. Online başvurularda belgeler PDF/JPEG formatında yüklenir; dosya boyutunun 1 MB’ı aşmaması gerekir.
Veraset ve intikal vergisi nasıl ödenir, taksitlendirme var mıdır?
Tahakkuk eden vergi, kanundan doğan bir hak olarak üç yıla yayılan altı eşit taksitte, faizsiz ödenebilir. Taksitler her yıl Mayıs ve Kasım aylarında tahsil edilir; ayrıca başvuruya gerek yoktur. Ödeme; vergi dairesi vezneleri, anlaşmalı bankalar, PTT, İnteraktif Vergi Dairesi ve GİB mobil uygulaması üzerinden yapılabilir. Yurt dışındaki mükellefler SWIFT havalesi kullanabilir. Şans oyunu ve yarışma ikramiyelerinde ise taksitlendirme hakkı yoktur; tahakkuk eden %20 oranındaki verginin tamamı peşin ödenir.
Tapuda devir yapmak, banka hesaplarını kapatmak veya araç devri gerçekleştirmek için vergi dairesinden “veraset ve intikal vergisi borcu yoktur” yazısı (ilişik kesme) alınması zorunludur. Verginin tamamı peşin ödenmemiş ancak taksitlendirme devam ediyorsa, 6183 sayılı Kanun’un 10. maddesi uyarınca teminat (nakit, süresiz banka teminat mektubu veya gayrimenkul ipoteği) gösterilerek bu yazı alınabilir. Gördüğümüz dosyalarda genellikle, mirasçılar taksitlendirmeyi yaptırdıktan sonra banka hesaplarını kapatmak için ilişik kesme yazısını almayı unutup mağdur olmaktadır; teminat gösterildiğinde işlemler daha hızlı neticelendiğinden, taksit döneminde dahi işlem yapılması gerekiyorsa ilgili vergi dairesine erken başvuru yapılmasını öneriyoruz.
Vergi alacağı, tahakkuk ettiği tarihi takip eden takvim yılının başından itibaren 5 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Ancak beyanname hiç verilmemişse zamanaşımı süresi işlemeye başlamaz; idare her zaman tarhiyat yapabilir.
Veraset vergisiyle ilgili en sık yapılan hatalar nelerdir?
Uygulamada en sık karşılaştığımız sorunlardan biri, mirasçıların istisna sınırının altında kaldıkları gerekçesiyle beyanname vermeyi ihmal etmeleridir. Oysa veraset yoluyla intikallerde her durumda beyanname verilmesi zorunludur; aksi hâlde vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi kaçınılmazdır. Bir diğer yaygın hata ise taşınmazın piyasa değeriyle beyan edilerek gereksiz yere yüksek vergi ödenmesidir.
Beyanname vermek yasal bir yükümlülüktür ve mirasın kabulü sonucunu doğurmaz; mirasın reddi için ayrıca sulh hukuk mahkemesine başvurulması gerekir. Öte yandan intifa hakkı sahibinin ölümüyle kuru mülkiyetin tam mülkiyete dönüşmesi ivazsız intikal sayılmaz ve vergilendirilemez.
Veraset vergisinde hak kaybına uğramamak için nelere dikkat edilmelidir?
Beyanname süresinin kaçırılması, yanlış değerleme yapılması veya ilişik kesme yazısı alınmadan işlem yapılmaya çalışılması, telafisi zaman alan sorunlara yol açar. Özellikle büyükşehirlerdeki taşınmaz değerleri dikkate alındığında, 2026 yılı istisna tutarları birçok mirasçıyı vergi mükellefi hâline getirmektedir. Sürecin başından itibaren bir hukuk danışmanından destek alınması, olası hak kayıplarının önlenmesine yardımcı olabilir.
Vergi Hukuku, usul inceliklerinin son derece yoğun olduğu bir alan olduğundan Veraset ve İntikal Vergisi ile ilgili herhangi bir sorunla karşılaşmamak için hukuki destek almanızın önemini belirtmek isteriz. Vergi ile ilgili sorunlarınızın çözümü için iletişime geçebilirsiniz.
Kaynaklar:
- Türk Medeni Kanunu
- Vergi Usul Kanunu
- Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu
- Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
- Şans Oyunları Hasılatından Alınan Vergi, Fon ve Payların Düzenlenmesi Hakkında Kanun
- Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Genel Tebliği (56)
- Yargıtay 14. Hukuk Dairesi 2016/16104 Esas, 2020/6246 Karar, 15.10.2020 tarihli kararı
- Danıştay 7. Dairesi 2016/5726 Esas, 2021/631 Karar, 01.02.2021 tarihli kararı
- Danıştay 7. Dairesi 2021/4713 Esas, 2023/4767 Karar, 11.12.2023 tarihli kararı
