Uyuşturucu İthal Etme Suçu
Uyuşturucu ithal etme suçu, TCK 188/1’de imal ve ihraç ile birlikte düzenlenmiştir ve 20 yıldan 30 yıla kadar hapis cezası öngörür. Suç, uyuşturucunun ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak Türkiye’ye sokulmasıyla işlenir. Uygulamada en çok tartışılan konular, suçun tam olarak ne zaman tamamlandığı ve havalimanında yakalanan yolcunun durumudur.
Uyuşturucu ithal etmek ne demektir?
İthal, uyuşturucu veya uyarıcı maddenin herhangi bir yolla (kara, hava, deniz) ülke sınırlarından içeri sokulmasıdır. Maddenin miktarı, kimin adına getirildiği veya kaç kez taşındığı suçun oluşumunu etkilemez.
Önemli bir istisna da vardır: Uyuşturucunun kullanmak amacıyla ülkeye sokulması halinde ithal suçu değil, TCK 191’deki kullanmak için bulundurma suçu oluşur. Kullanım amacı dışındaki her türlü ülkeye sokma eylemi ise ithal suçudur.
İthal suçu ne zaman tamamlanır?
Yargıtay’ın yerleşik görüşüne göre ithal suçu, uyuşturucunun ülke sınırından içeri girdiği anda tamamlanır. Maddenin gümrük memuruna beyandan önce mi sonra mı yakalandığı sonucu değiştirmez.
Bu nedenle Yargıtay, ithal suçunda teşebbüsün kural olarak mümkün olmadığını kabul eder. İcra hareketleri ile suçun tamamlanması birbirine bitişik olduğundan, eylemi parçalara bölmek mümkün değildir (Yargıtay 10. CD, 2016/2112 E., 2016/2045 K.). Gümrük kapısında yapılan kontrolde yakalanan kişi hakkında da tamamlanmış ithal suçunun oluştuğu kabul edilmiştir (10. CD, 2020/15766 E., 2022/728 K.).
Yargıtay, ithal suçuna teşebbüs gerekçesiyle eksik ceza verilmesini bozma sebebi saymıştır (10. CD, 2021/4123 E., 2021/12269 K.).
Havalimanında yakalanan transit yolcunun durumu
Havalimanında bagajında uyuşturucu bulunan herkes ithal suçundan sorumlu tutulamaz. Kişi Türkiye’yi yalnızca aktarma noktası olarak kullanıyorsa, yani transit yolcu ise durumu farklı değerlendirilebilir.
Bu yüzden mahkemenin şu soruları açıkça araştırması gerekir:
- Kişinin uçuş güzergahı neydi, son varış noktası neresiydi?
- Kişi pasaport kontrolünden geçerek ülkeye giriş yaptı mı?
- Bagaj aktarmalı mı gönderilmişti, yoksa kişi tarafından teslim mi alındı?
- Bilet ve rezervasyon kayıtları ne gösteriyor?
Yargıtay, sanığın transit yolcu olup olmadığı ve yakalandığı bagajın kendisine ait olup olmadığı araştırılmadan verilen mahkûmiyet kararını eksik araştırma gerekçesiyle bozmuştur. Bu kararda havayolu şirketinden bilgi alınması gerektiği vurgulanmıştır (10. CD, 2017/1932 E., 2020/191 K.).
Yurt dışında ceza alan kişi Türkiye’de tekrar yargılanır mı?
TCK 188/2’ye göre ithal edilen uyuşturucu nedeniyle kişi başka bir ülkede ihraç suçundan yargılanmış ve ceza almışsa, Türkiye’de verilecek cezadan yurt dışında infaz edilen kısım mahsup edilir. Böylece aynı eylem için iki kez cezalandırılmanın etkisi azaltılır.
Hangi mahkeme bakar?
Uyuşturucu ithal etme suçu Ağır Ceza Mahkemesinin görev alanındadır. Ayrıca eroin, kokain gibi maddelerin ithali veya suçun birden fazla kişiyle işlenmesi gibi nitelikli haller cezayı artırır.
Sıkça sorulan sorular
Uyuşturucu ithal suçunun cezası nedir? TCK 188/1’e göre 20 yıldan 30 yıla kadar hapis ve adli para cezasıdır.
Gümrükte yakalanan kişiye teşebbüsten ceza verilir mi? Kural olarak hayır. Yargıtay, madde sınırdan içeri girdiği anda ithal suçunun tamamlandığını kabul eder.
Kendi kullanımım için yurt dışından uyuşturucu getirirsem ne olur? Kullanım amacı ispatlanırsa ithal suçu değil, daha hafif cezalı TCK 191 kapsamındaki suç oluşur. Ancak miktar ve diğer deliller bu amaca uygun olmalıdır.
İlgili yazılar: TCK 188 Uyuşturucu Ticareti Suçu Rehberi · Uyuşturucu İhraç Etme Suçu
Kaynak: İbrahim Altınok, Kamunun Sağlığına Karşı Suçlar: Uyuşturucu Madde Suçları, Güncellenmiş 2. Baskı, Türkiye Adalet Akademisi, Uygulamada Sık Karşılaşılan Suçlar Serisi No. 13.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki destek alınız.
https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
